transigo

transigo
trans-ĭgo, ēgi, actum, 3, v. a. [ago].
I.
Lit. ( poet. and in post-Aug. prose).
A.
To drive through, i. e. to thrust or stick a weapon through (syn. traicio):

per pectora transigit ensem,

Sil. 13, 376:

ferrum per ambos pedes,

Sen. Oedip. 857. —
B.
Transf., to stab, pierce one through with a weapon, to transfix, transpierce:

gladio pectus transigit,

Phaedr. 3, 10, 27:

se ipsum gladio,

Tac. A. 14, 37:

juvenem (cuspis),

Sil. 5, 473:

viscera (ensis),

Luc. 4, 545:

tempora (jaculum),

id. 9, 824:

semet ictu gladii,

Aur. Vict. Caes. 5, 16:

aliquem ictu,

id. ib. 39, 13.—
II.
To carry through, to bring to an end, to finish, settle, complete, conclude, perform, accomplish, despatch, transact any business (the class. signif. of the word; syn.: absolvo, perficio).
A.
In gen.:

negotium,

Cic. Fam. 13, 14, 2; so id. Phil. 2, 9, 21; cf.:

illud, quod faciendum primum fuit, factum atque transactum est,

id. Cat. 3, 6, 15; id. Div. in Caecil. 14, 45:

rebus transactis,

id. Tusc. 4, 25, 55:

transactā re, convertam me domum,

Ter. Ad. 2, 4, 22:

quod plerumque non futura sed transacta perpendimus,

Curt. 8, 2, 1:

transactis jam meis partibus,

Cic. de Or. 2, 4, 15:

intus transigetur, si quid est, quod restet,

Ter. And. 5, 6, 17:

aliquid per aliquem,

Cic. Rosc. Am. 51, 149:

pleraque per se,

Liv. 34, 18, 3:

aliquid cum aliquo,

Sall. J. 29, 5:

prius de praetoribus transacta res, quae transigi sorte poterat,

Liv. 38, 25, 4:

bellorum egregios fines, quotiens ignoscendo transigatur,

i. e. by amnesty, Tac. A. 12, 19:

transigitur rixa caede,

id. G. 22:

bella,

id. H. 2, 38:

fabulam,

Plaut. Ps. 1, 5, 151; so,

fabulam,

id. Cas. prol. 84:

comoediam,

id. Truc. prol. 11:

si transactum est,

if all is over, Cic. Fam. 14, 4, 3; cf.: transactum de partibus ratus, Flor 4, 7, 13.—
B.
In partic., in business lang., to settle a difference or controversy, to come to a settlement, agreement, or understanding (syn.:

decerno, statuo): postremo inter se transigant ipsi, ut lubet,

Ter. Hec. 3, 5, 61:

cum reo,

Cic. Verr. 2, 2, 32, § 79:

cum aliquo,

id. Rosc. Am. 39, 114:

cum aliquo HS ducentis millibus,

id. Verr. 2, 1, 54, § 140:

cum privatis non poterat transigi minore pecuniā,

id. Att. 4, 16, 14:

rem cum Oppianico transigit, pecuniam ab eo accipit,

id. Clu. 13, 39:

ut secum aliquid, quālubet condicione transigeret,

id. Quint. 31, 97.— Absol.:

cum debitore,

Dig. 2, 15, 17.—
2.
Transf., in gen.: transigere cum aliquā re, to make an end of, put an end to, be done with a thing (mostly post-Aug.):

optimum visum est committere rem fortunae et transigere cum Publilio certamen,

Liv. 9, 12, 11 Weissenb. ad loc.:

transigite cum expeditionibus,

Tac. Agr. 34:

tenebris imis abscondita jam cum luce transegerat,

App. M. 8, p. 204.— Impers. pass.:

cum spe votoque uxoris semel transigitur,

Tac. G. 19; Quint. 7, 1, 44.—
3.
To dispose of, sell:

ubi facultas est transigendi,

Pall. 3, 26, 2:

quod teneriores matres generant transigendum est,

id. 12, 13, 8.—
C.
Of time, to bring to an end, to lead, pass, spend (perh. only post-Aug.;

syn. ago): tempus per ostentationem aut officiorum ambitum,

Tac. Agr. 18 fin.:

adulescentiam per haec fere,

Suet. Tib. 7:

maximam aetatis partem per haec ac talia,

id. Claud. 10:

transacto tribuniciae potestatis tempore,

id. Tib. 11:

vixdum mense transacto,

id. Vit. 8:

placidas sine suspirio noctes,

Sen. Ep. 90, 41:

noctem,

Suet. Calig. 59:

non multum venatibus, plus per otium transigunt,

Tac. G. 15:

sponsalia filiae natalemque geniti nepotis silentio,

Suet. Claud. 12:

pios et insontes amoeno in loco dicimus perpetuitatem transacturos,

Tert. ad Nat. 2, 19 med.:

diem sermonibus,

Plin. Ep. 3, 7, 4.—Hence, transactus, a, um, P. a., completed, settled:

exceptio transacti negotii,

Dig. 2, 15, 17.— Subst.: transactum, i, n. (sc. negotium), a completed business, settlement, Dig. 2, 15, 2.

Lewis & Short Latin Dictionary, 1879. - Revised, Enlarged, and in Great Part Rewritten. . 2011.

Игры ⚽ Поможем решить контрольную работу

Look at other dictionaries:

  • transigere — /tran sidʒere/ [dal lat. transigĕre, comp. di trans trans e agĕre spingere ] (io transigo, tu transigi, ecc.; pass. rem., disus., transigéi o transigètti ; part. pass. transatto ). ■ v. tr. 1. (giur.) [concludere una lite, una vertenza e sim. con …   Enciclopedia Italiana

  • transigere — {{hw}}{{transigere}}{{/hw}}v. intr.  (pres. io transigo , tu transigi ; pass. rem. io transigei  o transigetti , tu transigesti ; part. pass. transatto ; aus. avere ) 1 Terminare una controversia con una transazione. 2 (est.) Venire a patti, fare …   Enciclopedia di italiano

  • ԿԵԱՄ — I. (կէի, կեայր, կեցի, եկեաց, կեա՛ց.) NBH 1 1080 Chronological Sequence: Unknown date, Early classical, 6c, 7c, 10c, 11c չ. ζάω, ζώ, ζωάω, βιόω vivo περιβιόομαι in vita conversor καταβιόομαι vitam transigo, dego παροικέω accedo, commoror. Արմատ… …   հայերեն բառարան (Armenian dictionary)

  • transacto — |zát| adj. Que é anterior, que já acabou ou que já passou. = PASSADO, PRETÉRITO ≠ ATUAL, PRESENTE   ‣ Etimologia: latim transactus, a, um, particípio passado de transigo, ere, transpassar, varar, acabar, passar   ♦ [Portugal] Grafia de transato… …   Dicionário da Língua Portuguesa

  • transato — |zá| adj. Que é anterior, que já acabou ou que já passou. = PASSADO, PRETÉRITO ≠ ATUAL, PRESENTE   ‣ Etimologia: latim transactus, a, um, particípio passado de transigo, ere, transpassar, varar, acabar, passar …   Dicionário da Língua Portuguesa

Share the article and excerpts

Direct link
Do a right-click on the link above
and select “Copy Link”